Wet- en regelgeving

Waar komt de status van “Turks beëdigd vertaler” vandaan?

In Türkiye bestaat geen aparte beroepswet die het vertalersvak op zichzelf regelt. Het beëdigd vertalerschap in Türkiye vloeit voort uit artikel 96 van het Uitvoeringsbesluit bij de Turkse Notariswet: de notaris overtuigt zich aan de hand van een diploma of andere documenten ervan dat degene die gaat vertalen de betrokken taal goed beheerst, laat de vertaler vervolgens de eed afleggen en maakt een eedproces-verbaal op. In dat proces-verbaal staan de identiteit, het adres, het opleidingsniveau en de talen van de vertaler, en het wordt op het notariskantoor in een aparte map bewaard. Het besluit is duidelijk: een notaris mag geen vertaling laten maken door iemand van wie het eedproces-verbaal niet in die map zit.

De praktische consequentie is deze: de bevoegdheid van een Turkse beëdigde vertaler geldt niet landelijk, maar is gebonden aan het notariskantoor waar de eed is afgelegd. Uw verzoek om een “Turkse beëdigde vertaling” wordt afgehandeld via het notariskantoor waar de vertaler is ingeschreven.

Wat voegt notariële waarmerking toe aan een vertaling?

Volgens artikel 103 van de Turkse Notariswet plaatst de notaris, wanneer een tekst uit de ene taal in de andere wordt vertaald, onder die tekst een annotatie. Heeft de notaris een Turkse beëdigde vertaler ingeschakeld, dan moet die annotatie de identiteit en het adres van de vertaler bevatten en moet zij door de notaris worden gedateerd, ondertekend en gezegeld. De notaris bevestigt dus niet de taalkundige juistheid van de vertaling, maar wie haar heeft gemaakt en dat die persoon in Türkiye beëdigd is.

Artikel 104 van dezelfde wet bepaalt dat, als de vertaling niet kan worden geregeld op de plaats waar de betrokkene zich bevindt, de handeling via dat notariskantoor bij een notaris elders kan worden verricht. Dit is de wettelijke grondslag voor procedures die op afstand verlopen.

Wanneer komt de apostille in beeld?

Türkiye is bij wet nr. 3028 toegetreden tot het “Verdrag tot afschaffing van het vereiste van legalisatie van buitenlandse openbare akten” van 5 oktober 1961; de tekst van het verdrag is gepubliceerd in de Resmî Gazete van 16.09.1984. Tussen de staten die partij zijn bij het verdrag vervangt het plaatsen van een apostille op een document de keten van consulaire legalisatie.

Is het land waarheen het document gaat geen partij bij het verdrag, dan is in plaats van de apostille consulaire legalisatie vereist. Welke weg wordt gevolgd, wordt bepaald door het soort document en door de instantie waarbij het wordt ingediend; het is verstandig dit vóór de procedure bij die instantie te laten bevestigen.

Vertalen bij rechtbanken en officiële procedures

Artikel 202 van het Turkse Wetboek van Strafvordering schrijft voor dat de rechtbank een tolk aanwijst als de verdachte of het slachtoffer onvoldoende Turks spreekt om zich verstaanbaar te maken; dezelfde regel geldt voor verdachten, slachtoffers en getuigen die in de onderzoeksfase worden gehoord. Deze tolken worden gekozen uit lijsten die door de Turkse justitiecommissies worden bijgehouden – de procedure voor die lijsten is in een apart besluit geregeld. In civiele zaken bepaalt artikel 263 van het Turkse Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering dat een getuige die geen Turks spreekt, met een tolk wordt gehoord.

Wil een buitenlandse rechterlijke uitspraak in Türkiye gevolg krijgen, dan somt artikel 53 van MÖHUK de vereiste stukken op: het naar behoren gewaarmerkte origineel of afschrift van de uitspraak, het stuk waaruit blijkt dat zij onherroepelijk is, en een gewaarmerkte vertaling van beide.

Leges, consumentenrechten en persoonsgegevens

De leges voor notaris en consulaat berusten op de Turkse Legeswet nr. 492. Deze posten worden aan de staat betaald en apart van de vertaalkosten berekend; de tarieven worden jaarlijks bijgewerkt.

Bestellingen die u via internet plaatst, vallen onder artikel 48 van de Turkse wet nr. 6502 en onder het Besluit inzake overeenkomsten op afstand. Artikel 5 van dat besluit somt op welke informatie u vóór de bestelling moet krijgen. De uitzonderingen op het herroepingsrecht staan in artikel 15: omdat een vertaling een dienst is, geldt hier niet het criterium "op maat voor de consument gemaakt", maar art. 15/1-h – diensten waarvan de uitvoering met toestemming van de consument is begonnen vóór het verstrijken van de herroepingstermijn. Daarom veranderen de annuleringsvoorwaarden zodra het vertaalwerk met uw goedkeuring is begonnen. Zie voor de details onze pagina Restitutie- en annuleringsbeleid.

Documenten die ter vertaling worden aangeboden bevatten vaak gegevens over identiteit, opleiding, gezondheid of strafrechtelijk verleden; een deel daarvan is in de zin van de Turkse wet nr. 6698 een bijzondere categorie persoonsgegevens. Hoe wij met uw documenten omgaan, leggen wij uit op de pagina Privacybeleid (KVKK).